Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan verilere göre, Türkiye’deki muhtemel eğitim süresi 2021 yılından bu yana sürekli bir azalma göstermekte. 2022 yılında 18,2 yıl olarak belirlenen muhtemel eğitim süresi, 2023 yılında 17,9 yıla geriledi. Bu durum, muhtemel eğitim süresinde toplamda yüzde 1,3’lük bir düşüşe işaret ediyor. 2021 yılında 18,8 yıl olan eğitim süresi, son iki yılda yüzde 4,78 oranında azalmış durumda.
Eğitim süresindeki bu düşüş, cinsiyetler arasında farklılıklar gösteriyor. 2022 yılına göre erkeklerdeki muhtemel eğitim süresi, yüzde 2,8’lik bir düşüşle 17,6 yıl olurken, kadınlarda ise yüzde 0,3’lük bir artışla 18,4 yıl olarak kaydedildi. Muhtemel eğitim süresi, bir bireyin aynı eğitim kademesinde geçireceği süreyi ifade etmektedir.
**Erkeklerde Belirgin Düşüş**
2023 yılında, ilkokula başlama çağındaki bir bireyin en yüksek eğitim kademesini tamamlayana kadar geçireceği muhtemel süre 17,9 yıl olarak belirlendi. Bu süre, 2022 yılında 18,2 yılken, 2023’te 17,9 yıla indi. İlkokul çağındaki bireylerin ortaöğretimi tamamlayana kadar geçireceği muhtemel süre ise 12,3 yıl olarak hesaplanmış, okul öncesi eğitim süresi ise 1,6 yıl olarak belirlenmiştir. 2021 yılından bu yana görülen eğitim süresi düşüşü, erkeklerde kadınlara göre daha belirgin bir şekilde yaşanmaktadır.
**İstanbul En Yüksek Eğitim Süresine Sahip**
2023 yılında, il düzeyinde en yüksek muhtemel eğitim süresi İstanbul’da 20,3 yıl olarak tespit edildi. İstanbul’u, sırasıyla 19,7 yıl ile Karabük, 19,6 yıl ile Ankara, 19,1 yıl ile Rize ve Erzincan takip etti. En düşük muhtemel eğitim süresine sahip iller ise 14,9 yıl ile Muş ve Şırnak olarak kaydedildi. Bu illeri 15,1 yıl ile Ağrı ve Şanlıurfa, 15,8 yıl ile Mardin izledi.
**Eğitim Süresinde Önemli Değişimler**
2019 ile 2023 yılları arasında muhtemel eğitim süresinde en fazla artış gösteren iller Gümüşhane (yüzde 8,3), Hakkari (yüzde 4,6), Van (yüzde 2,5), Diyarbakır (yüzde 2,1) ve Ağrı (yüzde 1,7) olarak sıralandı. Aynı dönemde en çok düşüş yaşayan iller ise Eskişehir (yüzde 10,4), Çankırı (yüzde 10,3), Yalova (yüzde 10), Antalya (yüzde 9,6) ve Muğla (yüzde 8,6) oldu.
**Cinsiyet Eşitliği Durumu**
Cinsiyet eşitliği endeksi, kadın muhtemel eğitim süresi değerinin erkek muhtemel eğitim süresi değerine oranı ile hesaplanıyor. 2023 yılı için bu oran 1,05 olarak belirlenmiştir. 2018 yılında 0,97 olan endeks, zamanla kadınlar lehine bir gelişim göstermiştir. En yüksek endeks değerine sahip olan iller Tunceli ve Iğdır (1,12), Çanakkale (1,10), Bartın (1,09) ve Çankırı (1,09) olarak sıralanmıştır. Cinsiyet eşitliği endeksinin en düşük olduğu iller ise Bitlis, Şanlıurfa ve Siirt (0,95), Muş (0,96) ve Batman (0,98) olarak kaydedilmiştir.
Sonuç olarak, Türkiye’deki muhtemel eğitim süresinin düşüş göstermesi, eğitim sistemindeki sorunlara ve cinsiyetler arasındaki farklara dikkat çekmektedir. Eğitim kalitesinin artırılması ve bu konuda gerekli önlemlerin alınması büyük bir önem taşımaktadır.
